PIONIER!, de leerlijn

Kopa wil pionieren met creativiteit. In het onderwijs, samen met jou. We zijn al zes jaar aan het bouwen aan onze leerlijn PIONIER!. Dit boek gaat over de procesgerichte didactiek die wij voor kunst en creativiteitsontwikkeling in de klas belangrijk vinden en die bij onze leerlijn hoort. In dit artikel vind je de digitale informatie folder.

Mocht je niet de folder kunnen lezen, dan vind je hieronder meer informatie over PIONIER!

Even voorstellen

Kopa is in 2012 begonnen te Utrecht. De oprichters zijn Manja Eland en ikzelf, Linda Rosink. Sinds die tijd hebben we vele projecten gedaan. In Utrecht bijvoorbeeld in een verzorgingshuis in transitie tot intergenerationele woonomgeving met een artist-in-residence. In Malawi hebben we een vakopleiding tot kleermaker opgezet voor organisaties die werken met kwetsbare jongeren. En natuurlijk in het onderwijs, waarvan dit boek en onze leerlijn de belangrijkste uitkomst is. Daarnaast maakten we ook Dot, 3e boom rechts. Een toolbox voor het basisonderwijs om binnen een middag tot een teambreed gedragen visie te komen op het hoe en waarom van cultuuronderwijs. De basis van alle projecten is creativiteit.

Waarom creativiteit?

In het doorontwikkelen van je creativiteit train je je flexibiliteit, je beeldtaal en je doorzettingsvermogen. Daarnaast kan je middels creatieve activiteiten je sociaal-emotionele vaardigheden trainen. Voor jou als leerkracht en je leerling krijg je in onze procesgerichte lessen de ruimte om te ontdekken op welke manier je opdrachten aanpakt, maar ook op welke manier de ander dat doet. Je leert samenwerken, gebruik maken van elkaars talenten. En tijdens de reflectieve gesprekken na de lessen leer je met respect elkaars perspectief verkennen en het onderkennen van de verschillen daarin. In het delen van en reflecteren op je proces en werk met anderen leer je over wie je bent en wie de ander is. Kopa gelooft dat creatieve kracht in de samenleving hierdoor bijdraagt aan het samen omgaan met de complexe problematiek en de onvoorspelbaarheid van de toekomst.

Kopa en de PIONIER!

De PIONIER! is een beeldende leerlijn creatief vermogen voor het basisonderwijs, vormgegeven vanuit beeldende en vormgevende discipline in de breedste zin van het woord. De basis van de leerlijn is de leerkracht. De lessen worden door de leerkracht zelf gegeven, als vast onderdeel van het curriculum. De PIONIER! is een krachtige tool voor scholen die vinden dat creativiteitsontwikkeling binnen de school gedragen moet worden.

De werkwijze en de leerkrachthouding van de PIONIER! zijn ontstaan in een ontwikkeltraject dat vier basisscholen in Utrecht samen met stichting Kopa vanaf 2012 zijn aangegaan. Het ontwikkeltraject heeft ons veel geleerd over wat er nodig is, in de dagelijkse praktijk van het basisonderwijs, om met een team ruimte te maken voor creativiteit.

Inspireren, trainen en ontzorgen

Het bottom-up creatieproces maakt dat de PIONIER! een handzame en toegankelijke structuur heeft gekregen. Door te inspireren, trainen en ontzorgen nodigen we leerkrachten uit les te geven vanuit het perspectief van een kunstenaar, zonder daarbij zelf expert te hoeven worden.

We inspireren door nieuwe manieren te laten zien van het begeleiden van creatieve processen, het leveren van kwalitatief lesmatetiaal en door het geven van inspirerende voorbeeldworkshops. Kijk hier voor meer voorbeelden.

We trainen de leerkrachten op de procesgerichte didactiek: PIONIER! met TROTS. Omdat we geloven dat een kunstles een les is waar ruimte moet zijn voor alle antwoorden. Een aanzet hiertoe vind je beschreven in ons werkboek dat bij de training hoort. Leer hier meer over onze training.

We ontzorgen door alle benodigde materialen, inspirerend beeldmateriaal en video-tutorials te leveren bij de 16 onderwerpen van de leerlijn, in kisten aangepast op het leerlingenaantal. Daarom spreken we over leskisten. Lees hier meer over hoe dit werkt.

In ontwikkeling

Op dit moment is de leerlijn in ontwikkeling. We hopen in 2019 de website met de eerste complete leskisten te publiceren. Dan hebben we al 8 leskisten af, voor groep 1 tot en met 8. Per leskist vind je 20 compleet uitgewerkte lessen, dus de website is dan gevuld met 160 kunstlessen verdeeld over 4 niveaus.

We werken daarna echter door tot 12 onderwerpen voor op de website. Met daarnaast nog extra projecten voor verdieping op bijzondere onderwerpen vanaf groep 5.

De leerlijn is in te zetten in een cyclus. Door differentiatie over 4 leeftijden kan je tijdens terugkomende onderwerpen en lessen de ontwikkeling van de leerling volgen, bijvoorbeeld met een portfolio. De leerlijn is kerndoeldekkend (SLO) en houdt rekening met de tussendoelen.

Deze lessen zijn flexibel van opzet, je kan ze aanpassen naar de realiteit binnen jouw klaslokaal op dat moment. Daarnaast zijn ze zo geschreven, dat ze op vele thema’s en vakken aan te sluiten zijn. Zo helpt de PIONIER! je bij het vakoverstijgend werken. Op de volgende pagina een overzicht van de onderwerpen met een korte beschrijving van de inhoud van één van de kisten..

We zijn er van overtuigd dat de PIONIER! van waarde is voor alle basisscholen van Nederland. Onze drijfveer is bijdragen aan een creatieve leer- en speelomgeving voor kinderen, zodat zij zich kunnen ontwikkelen tot flexibele, creatieve en compassievolle volwassenen.