Leren als creatief proces
Denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen. Onderwijspsycholoog Anna Craft noemt dit ook wel possibility thinking. Creatieve processen geven ruimte aan dit onderzoekende leren.
Bij PIONIER! zien we leren als een creatief proces. Niet als het reproduceren van kennis, maar als het ontdekken, onderzoeken en betekenis geven. Leerlingen leren actief door te verbeelden, te proberen en te reflecteren, net als kunstenaars dat doen. Ze ontwikkelen hun creatief vermogen: het vermogen om flexibel te denken, vanuit verschillende perspectieven te kijken en zelf richting te geven aan hun leerproces.
PIONIER! gaat dieper dan alleen een knutselopdracht. Leerlingen komen in aanraking met verhalen, culturele uitingen en kunstenaars die zich bezig houden met de thema’s die zij behandelen. Hierdoor ontdekken zij hoe verwondering en persoonlijke betekenis kunnen uitmonden in écht makerschap.
Procesgericht leren
Aanklooien mag. Bij PIONIER! leren leerlingen breed verkennen (divergeren) en daarna keuzes maken (convergeren). Ze ervaren dat fouten maken bij leren hoort en dat hun eigen aanpak waardevol is. Onderzoek van o.a. Carol Dweck laat zien dat zo’n growth mindset bijdraagt aan veerkracht, motivatie en leerplezier. Daarom zetten wij het proces centraal, niet het eindresultaat.
Procesgericht werken gaat verder dan een lesopbouw of techniek. Het gaat om de ruimte die je geeft aan eigen vindingen, het prikkelen van nieuwsgierigheid en het aanmoedigen van reflectie. Daarom ondersteunen we leerkrachten niet alleen met lessen, maar ook met een andere houding tijdens de kunstlessen. De letters van PIONIER! bieden daarbij houvast voor een stimulerende en veilige leeromgeving.
Nog niet helemaal vertrouwd met open-ended lessen geven? Geen probleem. Met onze trainingen helpen we je graag om stap voor stap vertrouwen op te bouwen en plezier te ervaren in procesgericht werken.
Verbeelding als kracht
Verbeeldingskracht is geen luxe, maar een fundamentele vaardigheid. Door te werken als een kunstenaar, in beeld, beweging of taal, ontwikkelen kinderen zelfkennis, expressie én abstract denkvermogen. Ze leren zichzelf én anderen beter begrijpen. PIONIER! sluit hiermee aan bij het gedachtengoed van John Dewey en Elliot Eisner, die benadrukten dat kunst bijdraagt aan diep leren en het ontwikkelen van empathie en burgerschap.
Daarnaast schreef wetenschapsjournalist Mark Mieras een vlammend betoog over hoe kunst en creativiteit bijdraagt aan kansengelijkheid, hij noemt het hoopvol onderwijs. Neem het niet van ons aan, maar lees zijn studie via de knop hieronder.
Diversiteit en inclusie centraal
We leren niet in ons eentje. In de lessen van PIONIER! staat samenwerking, dialoog en gedeelde reflectie centraal. Verschillen worden niet weggepoetst, maar juist zichtbaar gemaakt en gewaardeerd. We geloven dat creativiteit ruimte biedt aan diversiteit: iedereen reageert op zijn eigen manier op een open opdracht. Dit sluit aan bij pedagogisch onderzoek naar inclusieve leeromgevingen en Deep Democracy-principes, waarin alle stemmen ruimte krijgen en meegenomen worden.
Tegelijkertijd tonen we kunst en verhalen uit verschillende culturen, zodat leerlingen hun eigen achtergrond herkennen en die van anderen leren waarderen. Zo groeit een sterk gevoel van erbij horen, ook wel de sense of belonging, een belangrijke basis om met vertrouwen te leren. We laten je graag onze wereldkaart zien met onze inspiratiebronnen!
creativiteit in tijden van ai
In een tijd waarin AI razendsnel terrein wint, van lesplanning tot huiswerkbeoordeling, groeit de behoefte aan onderwijs dat verder gaat dan reproduceren. Volgens de OESO moeten onderwijsstelsels zich heroriënteren op vaardigheden als creativiteit, kritisch denken en probleemoplossing om leerlingen toekomstbestendig te maken.
PIONIER! doet dit concreet: in het curriculum, in thema’s én in lesopzet. Geen vak apart, maar kunst én creativiteit verweven met taal, wereldoriëntatie en burgerschap, precies wat nodig is in een samenleving waarin AI de routines overneemt.
Creativiteit = kwetsbaarheid
Iets maken betekent jezelf laten zien, en dat kan spannend zijn. In het creatieve proces neem je meer persoonlijk risico dan tijdens een rekenles. Juist in dat domein groeit de growth mindset: het vertrouwen dat je kunt leren door te proberen, fouten te maken en opnieuw te beginnen. Daarom bieden we hier speciaal aandacht aan met lesmateriaal zoals Shamy. Shamy is de belichaming van de stemmetjes in je hoofd, die je proberen te behoeden voor falen en sociale uitsluiting wanneer je iets nieuws probeert. Deze pop en de bijbehorende lessen bieden een tastbare manier om de interne criticus te herkennen en bespreekbaar te maken. Deze stemmetjes horen erbij en zullen niet verdwijnen. Wel kan je samen met je leerlingen besluiten om Shamy niet achter het stuur te laten zitten, maar op de achterbank.
